Opkomst van Robots en AI

Niels innovatie, Inspiratie, marketives, organisatie

Deze week las ik het een en ander over de toename van technologie en wat voor effect dit gaat hebben op organisaties en op onder andere de arbeidsmarkt de komende jaren. In onderstaand artikel ga ik dieper in op wat voor impact dit heeft op organisaties en individuele arbeidskrachten. Ook doe ik een poging om te kijken hoe zij beide kunnen inspelen op deze trends om ook in de toekomst nog business en werk te hebben. 

De impact van deze technologische ontwikkelingen is de laatste jaren al enorm en dit zal alleen maar blijven toenemen. De MIT Technology Review voorspelt dat 45% van de huidige banen zal verdwijnen gedurende de komende twee decennia, als gevolg van AI en robotics. Die beweging is nu al gaande. Zo laten vele fabrieken steeds meer stukken van het productieproces uitvoeren door Robots. Een voorbeeld hiervan is de Chinese fabriek Hoi Han. Deze wil de komende 3 jaar 500.000 medewerkers vervangen door robots. Het productieproces wordt niet alleen goedkoper maar ook sneller en de kans op fouten is kleiner. De komende jaren zal repeterende, manuele arbeid dan ook als eerste overgenomen worden door robots – dit in combinatie met andere opkomende technologieën zoals 3D printing. Waar complexe en persoonlijke producten vroeger duur en ingewikkeld waren om te maken, wordt dat nu simpel, snel en goedkoop.

Maar de impact van AI en robotics blijft niet beperkt tot fabrieksarbeid. Zo onthulde Boeing enkele maanden geleden dat ze voor het eerst hadden geëxperimenteerd met een op afstand gestuurde F-16. Zonder piloot in de cockpit. Daarnaast kennen we natuurlijk al de ontwikkeling van de Google Car. Maak een rondje door de haven van Rotterdam, en je zult versteld staan van de hoeveelheid slimme technologie die alle logistieke processen dagelijks in goede banen leidt. Het is echt geen toekomstmuziek meer.

Ook hoogwaardige kennisarbeid zal niet immuun zijn voor de impact van AI en robotics. Artificiële intelligentie zit naast Robot achtige technieken net zo goed in een nieuw concept als Blendle of in computers die nieuwsberichten genereren zonder dat daar een journalist aan te pas komt. Journalisten zullen zichzelf dus opnieuw moeten uitvinden. Voor advocaten, onderwijzers of accountants zal dat niet anders zijn echter zullen deze banen eerder veranderen dan helemaal verdwijnen.

Toch lijkt het er op dat opkomst van technologie de kloof tussen tussen rijken en armen, groter maakt. De ‘gewone’ baan wordt daarbij steeds zeldzamer, terwijl zowel de vraag naar hooggeschoold en ongeschoold personeel toeneemt. CBS-cijfers laten zien dat er sprake is van behoorlijke groei in de vraag naar werkenden zowel boven het middelbare niveau als op het meest elementaire niveau. Veel bedrijven staan te springen om gespecialiseerd personeel met een universitaire of hbo-opleiding. En er is ook nog steeds een grote behoefte aan vakkenvullers, frietbakkers, vuilnismannen en schoonmakers en andere beroepen met weinig opleidingseisen.

Onverwachte stroomversnelling

Het is verleidelijk om te denken dat het zo’n vaart niet zal lopen. Dat nieuwe technologieën zich lineair zullen ontwikkelen, terwijl er in werkelijkheid sprake is van exponentiële groei. Daardoor onderschatten we de snelheid waarmee innovaties ontstaan. Het gaat namelijk vaak dan we denken. In 2004 schreven twee prominente economen een artikel met de veelzeggende titel ‘Waarom mensen er nog toe doen’. Hun stelling was: autorijden kan nooit geautomatiseerd worden. We weten nu wel beter. In 2010 was het namelijk al zo ver. Inmiddels hebben de robotauto’s van Google meer dan 800.000 kilometer afgelegd, zonder brokken te maken. 1 keer is het echt misgegaan echter had toen een mens het stuur overgenomen. Dat is natuurlijk vragen om problemen. Autofabrikanten hebben de ambitie uitgesproken om de eerste robotauto’s al aan het einde van dit decennium op de markt brengen.

Betekent de opkomst van AI en robotics dat er massale werkloosheid zal ontstaan? Maken machines de mens overbodig? Zulk doemdenken is niet nodig. Bij de uitvinding van de stoommachine vreesden mensen er ook voor dat de arbeidsmarkt zou instorten. Wat er in werkelijkheid gebeurde, is dat er nieuwe arbeidsmogelijkheden ontstonden. Dat zal nu niet anders zijn. Er zal bijvoorbeeld een groeiende behoefte ontstaan aan mensen die goed zijn in programmeren, software en robotica. En voor elk beroep dat in de huidige vorm verdwijnt, komt er een nieuwe arbeidsvorm in de plaats. Hoe die er precies uit zal zien, is vooraf niet te voorspellen. De enige manier om dat te ontdekken is door bestaande aannames los te laten, nieuwe technologie volledig te omarmen en op de golven van verandering mee te surfen. Dit geldt zowel voor bedrijven als voor de arbeidskracht zelf.

“Disrupt yourself of someone else will”

Ons voorstellingsvermogen gaat vaak uit van hoe de wereld nu is ingericht. Maar concurrentie komt vaak uit onverwachte hoek, bijvoorbeeld van innovatieve start-ups die niet gehinderd worden door de conventies van bestaande business modellen. Je moet echter niet wachten met innoveren totdat je ertoe gedwongen wordt. Voor zowel bedrijven als voor de individu geldt dus dat zij niet bang moeten zijn voor deze vlucht van innovatie maar hier op moeten inspelen. Ik adviseer iedereen dan ook om:

  • nieuwe en externe partnerships  en samenwerkingen op te zoeken. Zowel organisaties als arbeidskrachten moeten nieuwe partnership en samenwerkingen opzoeken. Verken je netwerk en breidt dit uit. Zowel offline als online. Dit biedt nieuwe kansen.
  • Strategie moet gericht zijn op het continu actief signaleren en valideren van nieuwe mogelijkheden. Traditionele meerjarige plannen werken niet meer. Dit geldt zowel voor beleidsplannen van organisaties als van “loopbaanplanning’ van arbeidskrachten.
  • de volle kracht van digitalisering proberen te benutten. Ben niet bang van digitalisering maar omarm het.  Als je nu niet meedoet ben je te laat. Een mooi voorbeeld is hoe Hema nu al sierraden en telefooncase gemaakt door 3D-printers aanbiedt. De meeste bedrijven zijn te afwachtend. Een simpele tip: koop een Google Glass, ga naar een Makerspace, doe een 3D-print en vraag je af: wat kan ons bedrijf of wat kan ik hiermee?
  • continue te leren van de stappen die je zet. “fail fast, learn fast”. Door continue te leren kun je verbeteren. Maak snel fouten zodat je snel kunt leren. De lean startup methode die gebruikt wordt bij ontwikkeling van nieuwe producten en diensten is hier een voorbeeld van. De lean Start-up maakt het testen van hypotheses tot het belangrijkste doel van de eerste levensfase van een innovatie.
  • niet te wachten met innoveren en ontwikkeling totdat de verandering en de innovatie in een stroomversnelling komt want dan ben je te laat. Continue (persoonlijke) ontwikkeling, blijven leren en flexibel inzetbaar zijn als arbeidskracht en als organisatie wordt de nieuwe norm.

Volgens een rapport van ING heeft Nederland In het verleden al laten zien nieuwe technologie gretig te kunnen benutten. Zo zijn we onder andere koploper in het aantal huishoudens met een breedbandinternetaansluiting en we zijn zeer economische actief online. Ook doet ons bedrijfsleven relatief veel aan technologische innovatie. En we zijn wereldwijd het vierde land voor wat betreft de kwaliteit van de digital infrastructuur en de vaardigheid om informatietechnologie te gebruiken om economische groei en welvaart te stimuleren. Daarnaast volgt 40% van de jongere Nederlanders hoger onderwijs en daalt het aandeel laagopgeleiden binnen de beroepsbevolking snel. Deze combinatie van capaciteiten en aanpassingsvermogen maakt dat Nederland de kansen die technologie ons biedt goed kan benutten,” aldus ING.

Nieuwe ontwikkelingen, nieuwe kansen

Mijn verwachting is dus dat er banen zullen verdwijnen maar dat er ook zeker nieuwe banen zullen ontstaan en de behoefte aan de menselijke arbeidskracht zal blijven bestaan. Hier is zeker niet iedereen het mee eens. In het nieuwe boek The Second Machine Age: Work, Progress and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies wordt daar heel anders over gedacht. Hierin wordt juist voorspeld dat robots een grote – negatieve – impact zullen hebben op onze samenleving en de economie. Volgens de schrijvers van het boek, Andrew McAfee en Erik Brynojolfsson, zal de enorme rekenkracht van computers die continue blijft toenemen op korte termijn veel van onze banen overbodig gaan maken.