Lerend leven – De toekomstige rol van de leraar

Niels Inspiratie, lerend leven, marketives Leave a Comment

Na aanleiding van mijn recente talks over een lerend leven kreeg ik deze week de vraag voorgelegd hoe ik aankijk tegen de (toekomstige) rol van de leraar binnen ons onderwijssysteem. In deze blog wil ik hier verder op ingaan en proberen een eerste antwoord op te geven.

Laat ik beginnen met het feit dat niet alleen het onderwijs aan het veranderen is maar ook de rol van de leraar. De komende jaren zullen deze rollen nog sterker (moeten) gaan veranderen. Ik ben van mening dat harde kennis steeds minder belangrijk zal worden de komende jaren. We hebben namelijk directe toegang tot nagenoeg alle informatie. Daarnaast verandert de wereld zo snel dat de kennis van vandaag morgen alweer irrelevant kan zijn. En wie heeft er nog vakspecifieke kennis nodig in een arbeidsmarkt waarop mensen steeds sneller van baan, functie en rol wisselen? We weten niet eens hoe onze banen er over vijf jaar uit zullen zien. Hoe kunnen we daar dan nu voor opleiden? Een belangrijke pilaar achter het concept van een lerend leven is dat niet kennis maar vaardigheden meer centraal zouden moeten staan. Vaardigheden en skills die je voorbereiden zodat je met de snelle veranderingen om kunt gaan die zich constant voordoen.

Adaptief vermogen

In mijn optiek is de belangrijkste vaardigheid die we ons kunnen aanleren de vaardigheid om te kunnen leren. En daarbij doel ik niet op de vaardigheid om te studeren maar de vaardigheid om in principe van iedere gebeurtenis, op iedere locatie op elk moment te kunnen leren. Als we in staat zijn om bewust te zijn van onze ervaringen en het daarbij behorende leerproces dan kunnen we ook groot adaptief vermogen creëren. Dit zorgt dat we ons constant kunnen aanpassen of zelfs kunnen herontdekken en hierdoor zijn we altijd klaar voor wat komen gaat. Wat dat dan ook zal zijn…..

Maar wat voor impact heeft dit op ons onderwijssysteem en specifiek op de rol van de leraar?

Wat is de rol van de docent in deze?

Het overbrengen van kennis is nog steeds van groot belang. Het feit dat we altijd en overal toegang hebben tot informatie en kennis maakt de docent als bron van kennis niet overbodig. De docent is er echter niet meer alleen om kennis over te dragen maar zou er veel meer moeten zijn om zijn leerlingen te coachen en te begeleiden. Als coach denk je mee en na over de leer- en ontwikkelingsprocessen van de leerlingen. Als begeleider van het leerproces spoor je leerlingen aan tot zelfsturing. Je bakent het kader af waarbinnen de leerlingen moeten werken maar geeft ook ruimte.

Naast de rol als coach/begeleider blijft de rol als ‘expert’ van groot belang. Hierbij gaat het echter niet zozeer alleen om het overbrengen van de kennis maar juist om de duiding en de verbinding van deze kennis. Als we kijken naar ons onderwijssysteem dan zien we dat onze focus nog veelal ligt op formeel leren. Dit ondanks de vele positieve ontwikkelingen die we aan het doormaken zijn. De kansen van informeel leren zijn echter enorm. In mijn optiek wordt de kracht van informeel leren nog vaak onderschat en onvoldoende meegenomen in ons onderwijssysteem. Juist ons onderwijssysteem en de leraar zou hier een belangrijkere rol in moeten spelen. De kracht van leren door ervaring is bijvoorbeeld zeer groot: al doende leert men. De uitdaging van informeel leren voor leerlingen is om in te zien hoe de kennis die zij buiten school (onbewust) opdoen gekoppeld kan worden aan kennis binnen school. Maar juist ook andersom: hoe de kennis die zij op school opdoen gebruikt kan worden buiten school. Het is aan leraar om deze twee, toch al steeds verder vervagende werelden, aan elkaar te koppelen.

Ik ben overtuigd dat als we mensen de juiste vaardigheden meegeven om overal en altijd te leren en bewust te zijn van dit leerproces we een enorme adaptieve kracht creëren.
Mijn ervaring is dat meer vormen van informeel leren buiten maar ook in ons onderwijssysteem, een goede basis vormen voor mensen om de vaardigheden te ontwikkelen om het concept van ‘een lerend leven’ optimaal te benutten. Ons onderwijssysteem en dus ook de leraar kan hierin een cruciale rol spelen.

Mijn boodschap voor alle leraren. Durf je oude rol los te laten en leer leerlingen om te leren. Dan vinden zij vanzelf hun weg naar een lerend leven.

Voor meer informatie over het concept en handvatten omtrent een lerend leven klik hier of kijk op www.marketives.nl

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *